ผลิตภัณฑ์ฮาลาล ร่วมกันรับผิดชอบ

โดย ดร.มะรอนิง สาแลมิง

อาจารย์ประจำแผนกกฎหมายอิสลาม วิทยาลัยอิสลามศึกษา

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

หลักการชะรีอะฮ์กับการทำธุรกิจ

อิสลามเป็นวิถีชีวิตของมนุษยชาติ อิสลามได้วางกรอบวิธีการดำเนินชีวิตของมนุษย์ในทุกด้าน ทุกๆ คำสอน กฎเกณฑ์ ระเบียบ มาตรการ และวิธีการปฏิบัติที่อิสลามได้กำหนดควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์นั้น มีเป้าหมายและเจตนารมณ์เพื่อให้เกิดความสงบความสันติในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นมิติทางวัตถุ ร่างกาย จิตใจ หรือมิติทางปัญญา จะเกี่ยวข้องกับปัจเจกชน ครอบครัว สถาบันของสังคม หรือสังคมโลก ซึ่งทุกอย่างที่กล่าวมาข้างต้นนี้จะกลับสู่ความหมายที่แฝงอยู่ในคำว่า อัล-อิสลาม ซึ่งแปลว่า “ รักสงบ รักสันติ” และแน่นอนว่ามันไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มันเกิดขึ้นด้วยความประสงค์ของอัลลอฮ์ เป็นความปรีชาญาณของอัลลอฮ์ ที่ทุกอย่างในคำสอนของอิสลามมีความสมดุล เป็นคำสอนทีมีพลังถ่วงดุลในตัวเองและครบวงจร จึงเป็นสิ่งต้องห้ามหากบุคลหนึ่งบุคคลใดหรือกลุ่มหนึ่งกลุ่มใดที่จะเลือกปฏิบัติบางส่วนหรือบางข้อและละเลยส่วนอื่น อัลลอฮ์ได้ดำรัสมีความว่า

“พวกเจ้าจะศรัทธาแต่เพียงบางส่วนของคัมภีร์และปฏิเสธอีกบางส่วนกระนั้นหรือ? ดังนั้นสิ่งตอบแทน แก่ผู้กระทำเช่นนั้นจากพวกเจ้าจึงมิใช่อะไรอื่นนอกจากความอัปยศอดสู่ในชีวิตเป็นอยู่แห่งโลกนี้ และในวันกียะมะฮ์ พวกเขาจะถูกนำกลับไปสู่การลงโทษอันฉกรรจ์ยิ่ง และอัลลอฮ์นั้นไม่ทรงเผลอในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำกันอยู่” อัลบะกอเราะฮ์ / 85

ผู้ที่ทำการสังเกตคำสอน กฎเกณฑ์ ระเบียบ มาตรการ และวิธีการปฏิบัติในอิสลามจะเกี่ยวข้องกับการเมือง การปกครอง การศึกษา หรือเศรษฐกิจ จะพบว่ามีการแฝงไว้ซึ่งจริยธรรมกำกับอยู่ เพื่อไม่ให้เกิดการกดขี่ การเอารัดเอาเปรียบ การฉวยโอกาส และปกป้องการใช้เล่ห์เหลี่ยมเพื่อให้ได้มาโดยมิชอบ หากสิ่งใดมีความชอบธรรมในเชิงกฎหมายแต่ไปขัดกับศีลธรรมหรือจริยธรรมก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรกระทำในทัศนะของนักกฎหมายอิสลามส่วนใหญ่ และบางทัศนะมีความเห็นว่าเป็นสิ่งต้องห้าม การยึดหลักจริยธรรมเป็นเหตุหนึ่งที่เป็นที่มาของสาเหตุการขัดแย้งในการให้เหตุผลของนักวิชาการอิสลามโดยเฉพาะในเรื่องมุอามะลาฮฺทีเกี่ยวกับนิติกรรมสัญญา และในเรื่องของการทำธุรกรรมสัญญา